لیلة الرغائب

لیلة الرغائب

منتشر شده در: 1404/10/04 21:20

خلاصه متن...

«رَغبت» و «رَهبت» دو لازمه ی سلوک است و هردو را سالکِ مراقب، نیاز دارد که به بیانی دیگر، «رَجاء» ، رَغبت آورد و «خوف»، رَهْبت . آن کس که به جُمُعَه که مقام جمعی انسان کامل است، رسیده باشد، رغبت او عین «رهبت» است و رهبت وی عین «رغبت» است ....

لیله الرغائب

سالک گاهی «راهِب» است و گاهی «راغِب»، راهب است از این که  ذات اقدس الهی به «جلالش »جلوه کند و راغب است آن گاه که محبوب ، «جمالی» جلوه می کند.

«رَغبت» و «رَهبت» دو لازمه ی سلوک است و هر دو را سالکِ مراقب، نیاز دارد؛ که به بیانی دیگر، «رَجاء»، رَغبت آورد و «خوف»، رَهْبت.

سالکی که موحّد است در شب رغبت‌ها (لیلة الرغائب)، از این که رغبت‌هایش این سویی باشد، در «رهبت»، است و راغب است که ذات و اسماء و صفات او را در تمام افعال به نظاره بنشیند ... .

مراقبت سالک در شب رغائب باید دقیق‌تر باشد که مبادا حال که از آغاز تا انجام شب، محبوب جمالی جلوه می‌کند، از مقام توحید در طلب خارج شود و جز او را طلب کند .

سرّ لیلة الرغائب چیست؟

راستی سرّ این که شب جمعه از ماه رجب که ماه ولایت علی وصیّ هست، لیلةُ الرغائب گشته، چیست ؟

در جُمُعَه و قرائت مکرر سوره‌ی قدر، در نماز لیلةُ الرغائب، بیندیشیم، چه بسا برای ما مکشوف شود .

آری، آن کس که به جُمُعَه که مقام جمعی انسان کامل است، رسیده باشد، رغبت او عین «رهبت» است و رهبت وی عین «رغبت» است .

رغبت، «میل» را گویند و راغب یعنی«مایل»؛ و رغائب جمع رغبت است؛ آن کس که سفر اول در اسفار اربعه را طی نموده باشد، جز او نمی‌بیند تا بدان مایل شود:

«آنکس که تو را شناخت جان را چه کند ؟
دیوانه کنی هردو جهانش بخشی

 

فرزند و عیال و خانمان را چه کند ؟
دیوانه تو هر دو جهان را چه کند ؟
ج

آن که عارفِ « واصِل» است به ما که سالِک در راهیم گوید :

«مراقب باش که طلبت چیست، که تو همانی که طلب می کنی»

به تعبیر پیر عارف کامل ما  :

مایيم و رخ يار دل آرام و دگر هيچ
ای زاهد بيچاره كه داری هوس حور ؟
خواهی كه زنی گام به امّيد وصالش
ازخدمت نفست ببُر ای‌دوست كه اين دون
يارب چه توان گفت مر اين مرده دلان را
خواهی گذرد صيت تو از مشرق و مغرب
از پرتو جام و رخ ساقی ، به سحرها

 

ما راست همين حاصل ايام و دگر هيچ
ای وای تو و آن هوس خام و دگر هيچ
بايد گذری اولاً از كام و دگر هيچ
گرگی‌ست كه هرگز نشود رام و دگر هيچ
كاين‌ها كه شما راست، بوَد دام و دگر هيچ
می‌باش یکی بنده ی گمنام و دگر هيچ
نجم است فروزان به بر و بام و دگر هيچ

 

آری آن کس که در لیلة الرغائب، به ندای « فاخلع نعلیک » لبیک گفته باشد، در رغبت خویش صادق است .

در مناجات الرّاغبین امام سجاد علیه السلام همه جا سخن از قرب به ذات است که برخی از این موارد را برجسته می‌کنم تا شاهدی بر کلام این کمترین باشد و حسن ختام سخنم گردد :

إلهِى إِنْ كانَ قَلَّ زادِى (فِى الْمَسِيرِ إِلَيْكَ )...

و إِنْ أَنامَتْنِى الْغَفْلَةُ (عَنِ الاسْتِعْدادِ لِلِقائِكَ).

و إِنْ أَوْحَشَ (ما بَيْنِى وَبَيْنَكَ )فَرْطُ الْعِصْيانِ وَالطُّغْي ...

أسْأَلُكَ بِسُبُحاتِ وَجْهِكَ وَبِأَنْوارِ قُدْسِكَ، وَأَبْتَهِلُ( إِلَيْكَ) بِعَواطِفِ رَحْمَتِكَ، ...

فارٌّ مِنْ سَخَطِكَ إِلى (رِضاكَ)، (هارِبٌ مِنْكَ إِلَيْكَ)، راجٍ أَحْسَنَ ما( لَدَيْكَ)، مُعَوِّلٌ عَلى مَواهِبِكَ، مُفْتَقِرٌ إِلى رِعايَتِكَ....

إِلهِى اسْتَشْفَعْتُ بِكَ إِلَيْكَ، وَاسْتَجَرْتُ بِكَ مِنْكَ،....

قاصِداً (جَنابَكَ)، وَارِداً شَرِيعَةَ رِفْدِكَ، مُلْتَمِساً سَنِىَّ الْخَيْراتِ مِنْ عِنْدِكَ، (وَافِداً إِلى حَضْرَةِ جَمالِكَ)، مُرِيداً وَجْهَكَ، طارِقاً بابَكَ، (مُسْتَكِيناً لِعَظَمَتِكَ وَجَلالِكَ)، .....

و در این فراز بسیار به وضوح عرضه می‌دارد که در مقام رغبت، طالب مقام جلال تو هستم :

مُسْتَكِيناً لِعَظَمَتِكَ وَجَلالِكَ، .....

 

امام صادق علیه السلام

 در دعای هر روز ماه رجب آورده است که:

خاب الوافِدُونَ عَلى‏ غَيْرِكَ،

نوميد شدند آنان كه بر ديگرى‏ جز تو وارد شدند.

وخَسِرَ المُتَعَرِّضُونَ اِلاَّ لَكَ، وَضاعَ المُلِمُّونَ اِلاَّ بِكَ.

و زيان كار شدند كسانى كه به غير از تو رو كردند و تباه گشتند آنان كه جز به درگاه تو فرود آمدند.

واَجْدَبَ‏ الْمُنْتَجِعُونَ اِلاَّ مَنِ انْتَجَعَ فَضْلَكَ، بابُكَ مَفْتُوحٌ لِلرَّاغِبينَ .....

و گرفتار قحطى شدند كسانى كه جز از فضل تو پوييدند؛ در خانه‏ ات به‏ روى مشتاقان باز است.

 

https://eitaa.com/MadresaEshgh

 

سید حسین حسینی .قم .

 لیلةُ الرغائب 1445 قمری

28 دی 1402 شمسی